۳۱۸ مطلب با کلمه‌ی کلیدی «حکمت های نهج البلاغه» ثبت شده است

حکمت ۳۳۷ نهج البلاغه ؛ ضرورت عمل گرایى (اخلاقى، تربیتى)

حکمت ۳۳۷ نهج البلاغه ؛ ضرورت عمل گرایى (اخلاقى، تربیتى)

وقال علیه السلام:الدَّاعِی بِلاَ عَمَلٍ کَالرَّامِی بِلاَ وَتَرٍ.
امام علیه السلام فرمود : آنکس که مردم را (به نیکى ها) فرا مى خواند؛ ولى خود به آن عمل نمى کند مانند کماندارى است که با کمان بدون زه مى خواهد تیراندازى کند.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
تعداد بازدید : ۵۷۱
حکمت ۳۳۶ نهج البلاغه ؛ مسؤلیت وعده دادن (اخلاقى، اجتماعى)

حکمت ۳۳۶ نهج البلاغه ؛ مسؤلیت وعده دادن (اخلاقى، اجتماعى)

وقال علیه السلام:الْمَسْؤُولُ حُرٌّ حَتَّى یَعِدَ.

امام علیه السلام فرمود : کسى که از او درخواستى شده، تا وعده نداده آزاد است. (ولى پس از وعده دادن در گرو وعده خویش است و تا به آن وفا نکند آزاد نمى شود)».

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
تعداد بازدید : ۵۰۵
حکمت ۳۳۵ نهج البلاغه ؛ آفات اموال (اقتصادى)

حکمت ۳۳۵ نهج البلاغه ؛ آفات اموال (اقتصادى)

وقال علیه السلام:لِکُلِّ امْرِیءٍ فِی مَالِهِ شَرِیکَانِ: الْوَارِثُ، وَالْحَوَادِثُ.
امام علیه السلام فرمود : هر انسانى در اموالش دو شریک دارد: وارثان و حوادث!

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
تعداد بازدید : ۴۵۶
حکمت ۳۳۴ نهج البلاغه ؛ یاد مرگ و آرزوها (اخلاقى)

حکمت ۳۳۴ نهج البلاغه ؛ یاد مرگ و آرزوها (اخلاقى)

وقال علیه السلام:لَوْ رَأَى الْعَبْدُ الآجَلَ وَمَصِیرَهُ لاََبْغَضَ الاَْمَلَ وَغُرُورَهُ.
امام علیه السلام فرمود : اگر انسان، سرآمد زندگى و عاقبت کار خود را مى دید، آرزوهاو غرور ناشى از آن را دشمن مى شمرد.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
تعداد بازدید : ۴۸۶
حکمت ۳۳۲ نهج البلاغه ؛ مسؤلیت رهبری (سیاسى)

حکمت ۳۳۲ نهج البلاغه ؛ مسؤلیت رهبری (سیاسى)

وقال علیه السلام:السُّلْطَانُ وَزَعَةُ اللّهِ فِی أَرْضِهِ.
امام علیه السلام فرمود : سلطان (عادل) پاسدار الهى در زمین اوست.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
تعداد بازدید : ۴۸۴
حکمت ۳۳۱ نهج البلاغه ؛ ارزش اطاعت و بندگى (عبادى، اقتصادى)

حکمت ۳۳۱ نهج البلاغه ؛ ارزش اطاعت و بندگى (عبادى، اقتصادى)

وقال علیه السلام:إِنَّ اللّهَ سُبْحَانَهُ جَعَلَ الطَّاعَةَ غَنِیمَةَ الاَْکْیَاسِ عِنْدَ تَفْرِیطِ الْعَجَزَةِ.
امام علیه السلام فرمود : خداوند سبحان طاعت خود را غنیمت زیرکان قرار داده هنگامى که افراد ناتوان (و هوسباز) کوتاهى مى کنند.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
تعداد بازدید : ۴۵۵
حکمت ۳۲۹ نهج البلاغه ؛ بى نیازى از عذر خواهى (اخلاقى ، اجتماعى)

حکمت ۳۲۹ نهج البلاغه ؛ بى نیازى از عذر خواهى (اخلاقى ، اجتماعى)

وقال علیه السلام: الإِسْتِغْنَاءُ عَنِ الْعُذْرِ أَعَزُّ مِن الصِّدْقِ بِهِ.

امام علیه السلام فرمود : بى نیاز بودن از عذرخواهى، بهتر از عذر صادقانه و مقبول است. (اشاره به اینکه اگر خطایى نکنى که نیاز به عذرخواهى داشته باشى بهتر از ارتکاب خطاى توأم با عذر مقبول است).

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
تعداد بازدید : ۴۴۸
حکمت ۳۲۸ نهج البلاغه ؛ وظیفه سرمایه داران (اقتصادى،اجتماعى)

حکمت ۳۲۸ نهج البلاغه ؛ وظیفه سرمایه داران (اقتصادى،اجتماعى)

وقال علیه السلام: إِنَّ اللّهَ سُبْحَانَهُ فَرَضَ فِی أَمْوَالِ الاَْغْنِیَاءِ أَقْوَاتَ الْفُقَرَاءِ: فَمَا جَاعَ فَقِیرٌ إِلاَّ بِمَا مُتِّعَ بِهِ غَنِیٌّ، وَ اللّهُ تَعَالَى سَائِلُهُمْ عَنْ ذلِکَ.
امام علیه السلام فرمود : خداوند سبحان قُوت (و نیازهاى) فقرا را در اموال اغنیا واجب و معین کرده است، ازاین رو هیچ فقیرى گرسنه نمى ماند مگر به سبب بهره مندى غنى (وممانعت او از پرداخت حق فقیر) و خداى متعال (روز قیامت) دراین باره از آنها سؤال وبازخواست مى کند.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
تعداد بازدید : ۵۷۰
حکمت ۳۲۷ نهج البلاغه ؛ پیروزیهاى دروغین (سیاسى، اخلاقى)

حکمت ۳۲۷ نهج البلاغه ؛ پیروزیهاى دروغین (سیاسى، اخلاقى)

وقال علیه السلام : مَا ظَفِرَ مَنْ ظَفِرَ الاِْثْمُ بِهِ، وَ الْغَالِبُ بِالشَّرِّ مَغْلُوبٌ.
امام علیه السلام فرمود : کسى که با توسل به گناه پیروز شود پیروز نیست و کسى که با ستم غلبه کند(درواقع) مغلوب است.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
تعداد بازدید : ۵۰۵
حکمت ۳۲۶ نهج البلاغه ؛ مهلت پذیرش توبه (معنوى)

حکمت ۳۲۶ نهج البلاغه ؛ مهلت پذیرش توبه (معنوى)

و قال علیه السلام : الْعُمْرُ الَّذِی أَعْذَرَ اللّهُ فِیهِ إِلَى ابْنِ آدَمَ سِتُّونَ سَنَةً.

امام علیه السلام فرمود : عمرى که خداوند نسبت به فرزندان آدم در آن اتمام حجت مى کند (و عذرش را مى پذیرد) شصت سال است. (بعد از آن عذرى پذیرفته نیست).

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
تعداد بازدید : ۵۷۸
حکمت ۳۲۵ نهج البلاغه ؛ اندوه عزاى محمد بن ابى بکر (سیاسى)

حکمت ۳۲۵ نهج البلاغه ؛ اندوه عزاى محمد بن ابى بکر (سیاسى)

لَمّا بَلَغَهُ قَتْلُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِی بَکْرٍ : إِنَّ حُزْنَنَا عَلَیْهِ عَلَى قَدْرِ سُرُورِهِمْ بِهِ، إِلاَّ أَنَّهُمْ نَقَصُوا بَغِیضاً وَ نَقَصْنَا حَبِیباً.

هنگامى که خبر شهادت محمد بن ابى بکر به امام علیه السلام رسید، فرمود : اندوه ما بر او به اندازه شادى شامیان است، زیرا آنها دشمن بزرگى را از دست داده اند و ما دوست بزرگى را.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
تعداد بازدید : ۴۰۵
حکمت ۳۲۳ نهج البلاغه ؛ علل انحراف خوارج (سیاسى، اعتقادى)

حکمت ۳۲۳ نهج البلاغه ؛ علل انحراف خوارج (سیاسى، اعتقادى)

وَقَدْ مَرَّ بِقَتْلَى الْخَوَارِجِ یَوْمَ النَّهْرَوَانِ : بُوْساً لَکُمْ لَقَدْ ضَرَّکُمْ مَنْ غَرَّکُمْ، فَقِیلَ لَهُ مَنْ غَرَّهُمْ یَا أَمِیرَ الْمُوْمِنِینَ فَقَالَ علیه السلام : الشَّیْطَانُ الْمُضِلُّ، وَالاَْنْفُسُ الاَْمَّارَةُ بِالسُّوءِ، غَرَّتْهُمْ بِالاَْمَانِیِّ، وَفَسَحَتْ لَهُمْ بِالْمَعَاصِی، وَوَعَدَتْهُمُ الاِْظْهَارَ فَاقْتَحَمَتْ بِهِمُ النَّارَ.
امام علیه السلام روز جنگ نهروان هنگامى که از کنار کشتگان خوارج مى گذشت فرمود : بدا به حال شما. به یقین کسى که شما را فریب داد به شما ضرر زد. به امام علیه السلام عرض کردند: اى امیرمؤمنان! چه کسى آنها را فریب داد؟ امام علیه السلام فرمود : شیطان گمراه کننده و نفس اماره به سوء. آنها را به وسیله آرزوها فریفتند، راه گناه را بر آنان گشودند، نوید پیروزى به آنها دادند و آنان را به سرعت به جهنم فرستادند.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
تعداد بازدید : ۴۸۲
حکمت ۳۲۲ نهج البلاغه ؛ ضرورت تقویت روحیه مردم پس از جنگ (سیاسى، اجتماعى)

حکمت ۳۲۲ نهج البلاغه ؛ ضرورت تقویت روحیه مردم پس از جنگ (سیاسى، اجتماعى)

وَرُوِیَ أَنَّهُ علیه السلام لَمَّا وَرَدَ الْکُوفَةَ قَادِماً مِنْ صِفِّینَ مَرَّ بِالشِّبَامِیِّینَ فَسَمِعَ بُکَاءَ النِّسَاءِ عَلَى قَتْلَى صِفِّینَ وَ خَرَجَ إِلَیْهِ حَرْبُ بْنُ شُرَحْبِیلَ الشِّبَامِیِّ وَ کَانَ مِنْ وُجُوهِ قَوْمِهِ،أَتَغْلِبُکُمْ نِسَاؤُکُمْ عَلَى مَا أَسْمَعُ؟ إِلاَّ تَنْهُونَهُنَّ عَنْ هذَا الرَّنِینِ، وَأَقْبَلَ حَرْبٌ یَمْشی مَعَهُ، وَهُوَ علیه السلام راکِبٌ، فَقالَ علیه السلام: اِرْجِعْ، فَإِنَّ مَشْیَ مِثْلِکَ مَعَ مِثْلِی فِتْنَةٌ لِلْوَالِی وَمَذَلَّةٌ لِلْمُؤْمِنِ.
روایت شده است امام علیه السلام هنگامى که از «صفین» بازمى گشت به «کوفه» وارد شد و از محله قبیله «شبامیان» گذشت مشاهده فرمود که زنان آن قبیله بر کشتگانشان در صفین گریه مى کنند. (امام علیه السلام ناراحت شد) در این هنگام «حرب بن شرحبیل شبامى» که از شخصیت هاى آن قبیله بود خدمت آن حضرت رسید. امام علیه السلام به او فرمود : آیا زنان شما آنگونه که مى شنوم بر شما چیره شده اند؟ آیا آنها را از این ناله هاى بلند بازنمى دارید؟ در این هنگام «حرب بن شرحبیل» پیاده همراه امام علیه السلام حرکت مى کرد در حالى که امام علیه السلام سوار بر مرکب بود. امام علیه السلام به او فرمود : باز گرد، زیرا پیاده حرکت کردن شخصى مانند تو در رکاب مثل من، مایه فتنه وغرور بر والى و ذلت و خوارى براى مؤمن است.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
تعداد بازدید : ۴۳۳
حکمت ۳۲۱ نهج البلاغه ؛ قاطعیت رهبرى در مشورت (سیاسى، اجتماعى)

حکمت ۳۲۱ نهج البلاغه ؛ قاطعیت رهبرى در مشورت (سیاسى، اجتماعى)

وقال علیه السلام لِعَبْدِاللَّهِ بْنِ الْعَبَّاسِ وَقَدْ أَشَارَ إِلَیْهِ فِی شَیْءٍ لَمْ یُوَافِقْ رَأْیَهُ : لَکَ أَنْ تُشیرَ عَلَیَّ وَأَرَى، فَإِنْ عَصَیْتُکَ فَأَطِعْنی.
هنگامى که ابن عباس نظر خود را به عنوان مشاور در محضر امام علیه السلام ارائه کرد امام علیه السلام با عقیده او موافقت ننمود و فرمود : توحق دارى نظرمشورتى خودرابه من بگویى ومن روى آن بیندیشم وتصمیم نهایى را بگیرم اما اگر با تو مخالفت کردم (و نظر تو را نپذیرفتم) باید از من اطاعت کنى.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
تعداد بازدید : ۵۵۴
حکمت ۳۲۰ نهج البلاغه ؛‌ روش صحیح پرستیدن (علمى)

حکمت ۳۲۰ نهج البلاغه ؛‌ روش صحیح پرستیدن (علمى)

وقال علیه السلام لِسَائِلٍ سَأَلَهُ عَنْ مُعْضِلَةٍ : سَلْ تَفَقُّهاً، وَلاَ تَسْأَلْ تَعَنُّتاً، فَإِنَّ الْجَاهِلَ الْمُتَعَلِّمَ شَبِیْهٌ بِالْعَالِمِ،وَإِنَّ الْعَالِمَ الْمُتَعَسِّفَ شَبِیهٌ بِالجَاهِلِ الْمُتَعَنِّتِ.
امام علیه السلام به کسى که از آن حضرت مسئله پیچیده اى را پرسید فرمود : همواره براى کسب آگاهى پرسش کن، نه براى ایجاد زحمت، زیرا جاهلى که در طریق فراگیرى علم گام برمىدارد شبیه به عالم است و عالمى که همواره اصرار بر مسائل پرپیچ وخم دارد شبیه جاهلى است که خود را به زحمت مى افکند.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
تعداد بازدید : ۴۶۸
حکمت ۳۱۹ نهج البلاغه ؛ ره آورد شوم تهیدستى(اقتصادى)

حکمت ۳۱۹ نهج البلاغه ؛ ره آورد شوم تهیدستى(اقتصادى)

وقال علیه السلام لاِبْنِهِ مُحَمَّدِ ابْنِ الْحَنَفِیَّةِ : یَا بُنَیَّ، إِنِّی أَخَافُ عَلَیْکَ الْفَقْرَ فَاسْتَعِذْ بِاللّهِ مِنْهُ، فَإِنَّ الْفَقْرَ مَنْقَصَةٌ لِلدِّینِ! مَدْهَشَةٌ لِلْعَقْلِ، دَاعِیَةٌ لِلْمَقْتِ.
امام علیه السلام به فرزندش محمد بن حنفیه فرمود : فرزندم! از فقر بر تو مى ترسم پس از آن به خدا پناه ببر، چراکه فقر، هم دین انسان را ناقص مى کند و هم عقل را مشوش مى سازد و هم مردم را به او و او را به مردم بدبین مى کند.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
تعداد بازدید : ۶۰۵
حکمت ۳۱۸ نهج البلاغه ؛ قاطعیت در مبارزات (سیاسى، نظامى)

حکمت ۳۱۸ نهج البلاغه ؛ قاطعیت در مبارزات (سیاسى، نظامى)

وَقِیلَ لَهُ علیه السلام: بِأَیِّ شَیْءٍ غَلَبْتَ الاَْقْرَانَ؟ مَا لَقِیتُ رَجُلاً إِلاَّ أَعَانَنِی عَلَى نَفْسِهِ. (قَالَ الرَّضِىُ: یُومِىءُ بِذلِکَ إلى تَمَکُّنِ هَیْبَتِهِ فِی الْقُلُوبِ).
از امام علیه السلام سؤال شد: به چه وسیله در میدان نبرد بر همتایان خود غالب آمدى؟ امام علیه السلام فرمود : من با هیچکس روبرو نشدم جز اینکه مرا بر ضد خود کمک کرد! شریف رضى مىگوید: امام علیه السلام به این اشاره مى کند که هیبتش در دلها جاى گرفته بود و مبارزان، مقهور هیبت او مى شدند (و از پاى درمى آمدند).

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
تعداد بازدید : ۴۷۴
حکمت ۳۱۷ نهج البلاغه ؛ اختلاف مسلمین و انحراف یهودیان(اعتقادى، سیاسى)

حکمت ۳۱۷ نهج البلاغه ؛ اختلاف مسلمین و انحراف یهودیان(اعتقادى، سیاسى)

وَقَالَ لَهُ علیه السلام بَعْضُ الْیَهُودِ مَا دَفَنْتُمْ نَبِیَّکُمْ حَتَّى اخْتَلَفْتُمْ فِیهِ إِنَّما اخْتَلَفْنَا عَنْهُ لاَ فِیهِ، وَلکِنَّکُمْ مَا جَفَّتْ أَرْجُلُکُمْ مِنَ الْبَحْرِ حَتَّى قُلْتُمْ لِنَبِیِّکُمْ: «اجْعَلْ لَنَا إِلهاً کَمَا لَهُمْ آلِهَةٌ فَقَالَ إِنَّکُمْ قَوْمٌ تَجْهَلُونَ».
بعضى از یهودیان به آن حضرت (امام علیه السلام) گفتند: هنوز پیامبرتان را دفن نکرده بودید درباره اش اختلاف کردید! امام علیه السلام در پاسخ فرمود : ما درمورد آنچه از (وصایاى) او رسیده بود اختلاف کردیم، نه درباره خودش؛ اما شما پس از عبور از دریا (و غرق شدن فرعونیان) هنوز پاهایتان خشک نشده بود به پیامبر خود گفتید: براى ما هم بتى بساز همانگونه که این قوم بت پرست (اشاره به بت پرستانى است که مشاهده کردند) بت هایى دارند و موسى به شما گفت: شما مردم نادانى هستید (که بعد از این همه معجزات الهى در توحید شک مى کنید).

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
تعداد بازدید : ۵۶۳
حکمت ۳۱۶ نهج البلاغه ؛ پیشواى مؤمنان و تبهکاران (اعتقادى،اقتصادى)

حکمت ۳۱۶ نهج البلاغه ؛ پیشواى مؤمنان و تبهکاران (اعتقادى،اقتصادى)

وقال علیه السلام: أَنَا یَعْسُوبُ الْمُؤْمِنِینَ، وَالْمَالُ یَعْسُوبُ الْفُجَّارِ. (قالَ الرَّضِیُ: وَمَعْنى ذلِکَ أنَّ الْمُؤْمِنینَ یَتَّبِعُونَنی، وَالْفُجّارَ یَتَّبِعُونَ الْمالَ کَما تَتَّبِعُ النَّحْلُ یَعْسُوبَها، وَهُوَ رَئِیسُها).
امام علیه السلام فرمود : من،یعسوب (وپیشواى)مؤمنانم،ومال وثروت،یعسوب (وپیشواى)بدکاران است. مرحوم سیّد رضى در ذیل این گفتار حکیمانه مى گوید: معنى این سخن آن است که مؤمنان از من پیروى مى کنند و بدکاران از مال، همانگونه که زنبوران عسل از یعسوب و رئیس خود پیروى مى کنند.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
تعداد بازدید : ۵۴۰
حکمت ۳۱۵ نهج البلاغه ؛ روش نویسندگى (علمى، هنرى)

حکمت ۳۱۵ نهج البلاغه ؛ روش نویسندگى (علمى، هنرى)

وقال علیه السلام لِکاتِبِهِ عُبیْدَاللّهِ بْنِ أبی رافِعٍ : اَلِقْ دَواتَکَ، وَأَطِلْ جِلْفَةَ قَلَمِکَ، وَفَرِّجْ بَیْنَ السُّطُورِ، وَقَرْمِطْ بَیْنَ الْحُرُوفِ فَإِنَّ ذلِکَ أَجْدَرُ بِصَبَاحَةِ الْخَطِّ.
امام علیه السلام به کاتب خود، عبیدالله بن أبى رافع فرمود : مرکّب دوات خود را با گذاشتن لیقه در آن، تنظیم کن و شکاف نوک قلمت را طولانى نما ومیان سطرها فاصله بینداز و فاصله بین حروف را کم کن که این به جلوه وزیبایى خط مى افزاید.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
تعداد بازدید : ۴۶۵